Stop met twijfelen! Zo neem je altijd een goed besluit

Je ligt wakker, omdat je een moeilijke beslissing moet nemen. Een lastige situatie laat je niet los en overheerst je denken. Als je niet weet wat je moet doen, dan is dit de beste oplossing.

Hoe neem je een lastig besluit?

Het nemen van een lastig besluit bestaat uit drie delen. In het eerste deel onderzoek je wat je precies wilt en wat je opties zijn. In het tweede deel neem je het feitelijke besluit; welke optie helpt het beste om je doel te bereiken. In het derde deel controleer je of je het goede besluit hebt genomen.
Om je te helpen heb ik het formulier Zo neem je altijd de goede beslissing ontwikkeld. Deze kun je hieronder downloaden. 

Deel 1: Onderzoek waarover je besluit moet nemen

Het onderzoek bestaat uit vijf vragen en de uitdaging is om er niet te lang over na te denken. De verdieping komt in het tweede deel.

  1. Wat is het probleem?
  2. Wat is je favoriete uitkomst? M.a.w. wat wil je precies?
  3. Wat zijn je opties om dit doel te bereiken?
  4. Wat zijn de voor- en nadelen per optie?
  5. Wie is erbij betrokken?

Deel 2: Overwegingen om een besluit te nemen

Het tweede deel helpt je om te besluiten welke weg je het beste kunt volgen. Dit deel bestaat uit vier vragen.

  1. Wat zegt je intuïtie?
  2. Wat is het ergste dat je kan overkomen en HOE KUN JE DIT OPLOSSEN?
  3. Wat is het beste dat je kan overkomen?
  4. Wat is de beste keuze?

Deel 3: Controleer of je het goede besloten hebt

Leg het besluit aan iemand uit die niet bij de beslissing is betrokken.

Het belang van zorgvuldig werken

Als je deze stappen nauwkeurig doorloopt zullen al je beslissingen weloverwogen en helder zijn. Er zijn echter twee zaken van belang om de stap van twijfel naar zekerheid te maken.

  1. Gebruik pen en papier.
    Als je het proces alleen mentaal doorloopt, ben je niet systematisch op zoek naar het beste besluit. Voordat je het weet gaan je gedachten met je aan de haal en draai je in kringetjes.

  2. Schrijf meer dan nodig.

Het is een goede gewoonte om te kijken of je bij iedere vraag meer kan bedenken. Als je denkt dat je alles hebt opgeschreven zet je een timer op vijf minuten. Die vijf minuten benut je om het punt aan te vullen. Meestal is dit het moment dat je buiten de kaders gaat denken; het moment van de creatieve gedachten.

De tijdsinvestering

Een uitgebreide lijst suggereert een flinke tijdsinvestering. Natuurlijk kost het tijd, maar je voorkomt dat je ’s nachts wakker ligt of dat je eindeloos in kringetjes blijft draaien. De systematiek helpt je om het juiste besluit te nemen; een beslissing waar je achter staat en die je moeiteloos kunt uitleggen of verantwoorden.

Toelichting op het nemen van een besluit

Je hebt een probleem en je hebt een idee over wat je wilt. Om het resultaat te bereiken heb je de keuze tussen verschillende opties. Je moet een besluit nemen over welke optie het beste is. Schematisch ziet het er zo uit:

Hoe neem je een goed besluit

Een voorbeeld ter illustratie

  • Probleem:
    een moeder heeft kinderen, die niet meer met elkaar willen praten
  • Doel:
    Moeder wil vrede! Ze wil niet meer optreden als tussenpersoon of boodschapper. Het liefste wil ze dat de kinderen weer normaal met elkaar omgaan.
  • Opties:
      • gesprek organiseren, 
      • vragen wat er speelt, 
      • zich er niet mee bemoeien, 
      • familiefeest organiseren met (of zonder) partners
      • etc.
  • Besluit:
    = de beste optie.

Wat er vaak gebeurt, is dat de moeder aan al haar vriendinnen raad vraagt. Het resultaat is dat het aantal opties groter wordt. Het vragen om raad helpt haar echter niet in het proces om een beslissing te nemen. Het stelt het besluit alleen maar uit en hoe langer de situatie duurt, hoe groter het probleem wordt. Bovendien zou de moeder het advies van een vriendin kunnen opvolgen. Wiens schuld is het dan als het advies niet goed uitpakt?

De drie grootste valkuilen bij het nemen van besluiten:

  • Iedereen om raad vragen
    Jij bent in staat de opties heel goed te overwegen. Hoe meer adviezen je krijgt hoe meer je gaat twijfelen. 
  • Besluiten nodeloos uitstellen
    Hoe langer je erover doet om een besluit te nemen, hoe complexer het probleem kan worden. Anderen kunnen zich er mee bemoeien, je onder druk zetten enzovoort. Hoe eerder je een besluit neemt en daar volledig achter kunt staan, hoe minder men de neiging heeft om het in twijfel te trekken. 
  • Geen verantwoordelijkheid nemen voor je beslissing
    Als je schuift met verantwoordelijkheid, creëer je ruimte om de ander met een schuld op te zadelen. 

Toelichting van de vragen in de onderzoeksfase

1. Wat is het probleem?

Definieer het probleem in een paar korte zinnen. Het gaat erom dat je het helder formuleert en dat je niet beschrijft wat het met je doet of wat de oplossing zou moeten zijn.

2. Wat is je favoriete uitkomst? M.a.w. wat wil je precies?

Wat zou je het liefste willen? Het gaat hier niet om de haalbaarheid, maar om jouw wens rond deze situatie. Het kan helpen om jezelf drie keer de waarom-vraag te stellen. Bijvoorbeeld: je wilt dat de ruzie tussen je kinderen wordt opgelost

  1. Waarom? Ik wil niet dat mijn kinderen ruzie hebben
  2. Waarom? Ik wil geen partij hoeven te kiezen
  3. Waarom? Ik houd van allebei evenveel

Voor hetzelfde geld gaat je waaromvraag een andere kant op. Bijvoorbeeld:

  1. Waarom? Ik wil niet dat mijn kinderen ruzie hebben
  2. Waarom? Ze moeten begrip voor elkaar op kunnen brengen
  3. Waarom? Ze moeten het goed met elkaar kunnen vinden

Door de uitkomst zo scherp te formuleren geef je richting aan je opties. In het eerste geval zoek je naar vrede voor jezelf, in het tweede geval wil je werken aan een oplossing voor de ruzie.

3. Wat zijn je opties om dit doel te bereiken?

Doe eens lekker gek en verzin alle opties die er in je hoofd opkomen. Het gaat er niet om dat je nu al nadenkt over welke optie de beste is. Outside the box denken opent hele nieuwe perspectieven. 

In een voorbeeld als hierboven zou je ze een reis naar de noordpool kunnen aanbieden om af te koelen. Bij de latere uitwerking zou je kunnen bedenken dat een weekendje samen weg de lucht wel eens zou kunnen klaren.

Om je te helpen om buiten de kaders te denken, raad ik je aan om als je alles hebt opgeschreven, de timer nogmaals op vijf minuten te zetten om jezelf te dwingen om nog meer op te schrijven.

4. Wat zijn de voor- en nadelen per optie?

Dit kan een langdradige stap zijn, zeker als je veel opties hebt geformuleerd. Probeer het snel op te schrijven. Richt je vooral op de uitersten. Kun je een voordeel bedenken bij een optie, die zo op het eerste gezicht alleen nadelen heeft?

Het is niet de bedoeling dat je hier al je besluit neemt, alhoewel je wel zult merken dat één of twee opties je voorkeur hebben. Sta ook bij deze opties wat langer stil om op zoek te gaan naar de nadelen.

4. Wie is erbij betrokken?

Het is goed om te kijken of er bij de verschillende opties ook nog anderen betrokken zijn. In het geval van ons voorbeeld is er misschien ook nog sprake van partners of een vader.
Deze stap is belangrijk als je in je besluit ook rekening wilt houden met de gevolgen voor anderen.

Toelichting bij het overwegen

Een goed besluit neem je niet alleen met je verstand. Het moet ook goed voelen. Dit laatste aspect wordt vaak onvoldoende meegenomen in besluitvorming, zeker niet als het met geld of werk te maken heeft.

Mijn ervaring is echter dat mijn intuïtie vaker gelijk heeft dan mijn verstand. Aan de andere kant is een intuïtief besluit vaak niet goed uit te leggen. 

1. Wat zegt je intuïtie?

Je lichaam en je ziel staan met elkaar in verbinding, die verbinding noemen we intuïtie.

Voor het luisteren naar je intuïtie kun je het beste je lichaam inzetten. Er is een subtiel verschil tussen intuïtie en gevoel. Intuïtie heeft twee uitersten: beklemming of bevrijding. Dit is fysiek voelbaar in je borst of buikstreek. Zo kun je iets spannend vinden, terwijl het je ook een gevoel van bevrijding geeft. 

Ik vond het spannend om ontslag te nemen, terwijl ik intuïtief wist dat dit de juiste stap was. 

Het helpt om de rust te nemen en te mediteren. Als je gelovig bent dan helpt een gebed. Vind je dat allemaal te zweverig dan loop je alle opties langs om rustig te ervaren of je beklemming of bevrijding voelt.

Oefeningen die helpen je intuïtie te versterken

Wil je nog meer zekerheid dan kunnen de volgende oefeningen helpen:

  • Een mini-opstelling
    Schrijf alle opties op een papier en leg deze op de grond. Ga op iedere optie staan. Als de optie goed voelt dan schuif je ze naar de linkerkant van de kamer. Heb je er een minder goed gevoel over dan schuif je ze naar rechts.
  • Zwaarwegende bezwaren
    Voor deze oefening heb je iemand anders nodig. Neem een optie in je hand en ga stevig staan. Probeer aan niets te denken. Steek vervolgens je hand recht voor je uit en vraag de ander je hand naar beneden te duwen. Lukt dat makkelijk dan zijn er zwaarwegende bezwaren en leg je de optie aan de kant. Lukt dan niet of moeilijk dan is het een goede optie.
  • Trek een kaartje
    Het kan helpen om voor iedere optie een kaartje te trekken. Ik maak graag gebruik van de kaarten van OSHO. Deze kaarten zijn niet alleen prachtig om te zien, maar in de uitleg helder, met mooie spirituele inzichten.
Osho tarot kaarten
Klik op de afbeelding

Als je je intuïtie hebt ingezet, valt een aantal opties af. De bedoeling is dat je een stuk of drie opties overhoudt, maar misschien is er maar één optie overgebleven. Des te beter, want de oplossing die je intuïtief kiest, is meestal de beste oplossing. Toch is het belangrijk de volgende vragen ook te doorlopen, omdat de volgende vragen je helpen om van het hart naar je hoofd te gaan.

Kies voor één of hoogstens twee oefeningen. Als je te veel manieren kiest heb je hetzelfde effect als wanneer je iedereen om raad vraagt. Je ontvangt meer twijfel dan helderheid.

2. Wat is het ergste dat je kan overkomen en HOE KUN JE DIT OPLOSSEN?

Als de intuïtie vraag hebt overgeslagen, is het goed om nu een keuze te maken voor de drie of vier beste opties. Lees ze nog eens en pak de opties die je het meest aanspreken er uit.

Ga met de overgebleven optie(s) aan de slag en probeer je voor te stellen wat het slechtste, vervelendste is dat er kan gebeuren.

Nadat ik ontslag had genomen, was ik in de eerste periode alleen maar met geld bezig. Ik was bang dat ik niet voor mijzelf kon zorgen. De enige manier om deze angst het hoofd te bieden was om oplossingen te bedenken. Ik bedacht me dat ik zieke leerkrachten kon vervangen en dat ik bij vrienden of familie logeren als de nood echt hoog was. Zo ontdekte ik dat voor het ergste scenario wel een oplossing te vinden was. Ik vond ze niet leuk, maar er waren oplossingen.

3. Wat is het beste dat je kan overkomen?

Tot slot kijk je wat de overgebleven optie(s) je zou kunnen brengen. Wat is het beste dat je kan overkomen?

Ik zag mijzelf in een ander huis met ruimte voor mijn bedrijf. Ik wist ook precies welk huis dat was en waarom het geschikt voor mij zou zijn. Ook had ik voldoende klanten en ik kreeg opdrachten, die ik heel leuk of interessant vond om uit te voeren. 

4. Wat is de beste keuze?

Waarschijnlijk is de beste keuze nu wel bij je bekend. Mogelijk is het niet de meest voor de hand liggende keuze, zeker als je je intuïtie als graadmeter hebt gebruikt kan de beste keuze je verrassen. Als de beste optie nog niet helemaal duidelijk is dan is dit het moment om een sparringpartner of coach in te zetten.

Je mag je ook realiseren dat de opties die overgebleven zijn allemaal goede opties zijn en dat het niet uitmaakt welke mogelijkheid je kiest. Je hebt ze allemaal doordacht en je weet wat de consequenties zijn. Kies de oplossing, die je het beste lijkt en ga ervoor.

Het resultaat is dat je tevreden bent over het besluit dat je neemt. 

Een goed besluit voelt goed, omdat je het met je hart hebt genomen en is verstandig, omdat je er goed over hebt nagedacht.

De controle

Leg je besluit voor aan een ‘neutraal’ iemand. Hiermee bedoel ik iemand die niets te maken heeft met de gevolgen van je beslissing en je wel durft aan te spreken.

Je zult merken dat je het besluit moet verdedigen, uitleggen of vertellen. Als je de verdediging inschiet dan is het niet het beste beslissing die je kon nemen. Dit is het geval als je besluit eenzijdig is, als je alleen je intuïtie of alleen je verstand volgt. Bespreek het proces om te ontdekken, waarom je je moet verdedigen

Kun je het goed uitleggen of wordt het gewoon gewaardeerd of geaccepteerd, dan kun je ervan uitgaan dat het een goed besluit is.

Hoef je een goed besluit dan nooit te verdedigen? Natuurlijk kan er sprak zijn van boosheid en teleurstelling van de persoon, die slecht nieuws moet verwerken. Als je bijvoorbeeld de lastige beslissing hebt genomen om iemand te ontslaan dan zal die persoon in kwestie je absoluut aanvallen op het besluit. Omdat je de stappen zorgvuldig hebt gelopen, zul je merken dat je de beslissing goed kunt uitleggen.

Een slecht besluit moet je verdedigen
Een goed besluit kun je uitleggen
Het beste besluit legt zichzelf uit.

Mijn vraag aan jou:

  • Wat zijn voor jou lastige besluiten? 
  • Vind je dat het nemen van beslissingen moeilijker of makkelijker is naarmate je ouder wordt?

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Recente artikelen

vergeving

Vergeving, hoe doe je dat?

Mensen kunnen je zo kwetsen dat de pijn niet over gaat. Hoe vergeef je anderen? Hoe vergeef je jezelf? Is vergeven loslaten of moet je proberen het gewoon te vergeten? Waarom is vergeven eigenlijk belangrijk?

Lees verder »