Ik ben niet goed genoeg

Bijna iedereen kent het gevoel niet goed genoeg te zijn. Dit gevoel komt soms opeens, zonder enige aanleiding, opzetten. Zelfs als je leuk werk hebt en een goede relatie, lijkt een deel van je dit in twijfel te moeten trekken. Dit uit zich in vervelende gedachtes zoals: “Wie denk je wel niet dat je bent”, “Anderen doen dit vast beter dan jij”, “Ik ben het niet waard” en nog veel meer van die zinloze gedachten waarmee jij jezelf naar beneden trekt.
afvoer

Als het tegenzit in je leven gaat deze negatieve stem nog wat harder tekeer. Alles lijkt te stagneren. Je gaat dingen doen die niet belangrijk zijn, je stelt dingen uit en dat alles maakt het negatieve zelfbeeld alleen maar erger.

Het is net als het trekken van een stop uit een gootsteen. Alle positieve energie lijkt tegelijkertijd uit de afvoer weg te willen stromen.

Table of Contents

Wat zijn de oorzaken van een negatief zelfbeeld?

Laat ik voorop stellen dat je zelfbeeld niet hetzelfde is als wie je bent.

Je zelfbeeld is gevormd.

Feitelijk is het je eigen schepping, die zich om jouw echte zelf heeft gekapseld. Deze schepping is gecreëerd op basis van wat je hebt meegemaakt. Een stevig fundament wordt in je jeugd gelegd. Veel mensen die last hebben van een negatief zelfbeeld hebben het in hun jeugd niet makkelijk gehad. In een kinderziel komt het gewoonweg niet op dat ouders iets verkeerd doen. Een kind ziet zichzelf als centrum van het universum en draagt daarmee de last van zijn ouders. Ergens heeft een kind de diepe overtuiging dat hij de wereld kan verbeteren.

Een kind denkt als volgt: “omdat ik iets verkeerds heb gedaan, maken mijn ouders ruzie. Als ik nu iets goeds doe, houden ze vanzelf op met ruzie maken.” En hiermee is de eerste laag van een negatief zelfbeeld gesmeed. Het kind kan niet weten dat hij noch de oorzaak, noch de oplossing van de ruzie tussen zijn ouders is, maar houdt er wel het gevoel van falen aan over. Zijn handelen heeft immers geen enkel effect op de ruzie tussen zijn ouders. Hier ligt echter wel de kern van niet goed genoeg zijn. Vanaf dit punt kan het negatieve zelfbeeld alleen maar groter worden.

Kind dat zich niet goed genoeg voelt

Aangeraden door psychologen
De vaste overtuiging niets waard te zijn, er niet bij te horen of niet gezien te worden, kan je persoonlijke ontwikkeling behoorlijk in de weg zitten. Hoe kun je leren om anders naar jezelf te kijken?

“Ook ideaal voor mensen die in therapie zijn en toch nog een extra steuntje in de rug nodig hebben.”

Een mooie benadering
Vertoont je gedrag hardnekkige patronen, die je zeer tegen je zin niet eenvoudig kunt doorbreken? In dat geval helpt schematherapie je verder. 

“In het verleden heb ik diverse (zelfhulp)boeken gelezen. Altijd erg nuttig, maar zelden zo praktisch als dit boek.”

Iedereen heeft last van een negatief of irreëel zelfbeeld

Het kind dat altijd op handen wordt gedragen, blijft het onrealistische beeld behouden dat de wereld om hem draait. Het kind dat ontdekt dat hij met een grote mond zijn zin krijgt, ontwikkelt het irreële beeld dat hij dingen kan forceren met (verbaal) geweld. 

We krijgen allemaal dingen mee uit onze jeugd die ons vormen en waarmee we ons zelfbeeld creëren. En we maken dus ook allemaal wel iets mee waar we op latere leeftijd last van krijgen. Het leven confronteert ons vroeg of laat met een rauwe werkelijkheid, die ons zelfbeeld op de proef stelt.

Niet goed genoeg, wat werkt wel en wat werkt niet

Nu we de oorzaak van het “niet goed genoeg zijn” min of meer gedefinieerd hebben, kunnen we ons afvragen wat we ertegen kunnen doen. 

WEL

wat wel werkt

Bijstellen van verwachtingen

Probeer het negatieve beeld dat je hebt te objectiveren. Dit is niet hetzelfde als goedpraten, maar je probeert wel voor jezelf vast te stellen of het een reëel gevoel is. 

Je komt dan uit bij ‘verwachtingen’ of ‘veronderstellingen’. Blijkbaar verwacht je iets van jezelf waar je niet aan voldoet. Erken dat je verwachtingen niet altijd realistisch zijn en stel ze bij. 

NIET

Niet goed genoeg

Positieve affirmaties

Wat niet of onvoldoende werkt zijn positieve affirmaties. Positieve affirmaties zijn een manier om je gedachten te beïnvloeden. Affirmaties zijn korte bekrachtigende en positieve zinnetjes die je tegen jezelf zegt. Een affirmatie beïnvloedt je onderbewuste, het plant als het ware een andere gedachte in je brein. Dit klinkt heel positief, maar het werkt alleen als je er echt in gelooft. Een affirmatie is vergelijkbaar met een compliment; het werkt alleen als het onderbouwd is.

WEL

wat wel werkt

Trek jezelf op aan je Zelf

In plaats je te vergelijken met anderen, kun je ook naar binnen kijken. Ga terug naar je kindertijd en probeer te achterhalen waar dat gevoel van niet goed genoeg zijn, is begonnen.

Wat vaak begint als een positieve intentie, blijkt soms helemaal niet realistisch te zijn. Het is niet een bedoeling jouw Zelf, maar een intentie die voortkomt uit omstandigheden, waarvoor jij (zeker als kind) niet verantwoordelijk bent. Ik schrijf hier ook over in het artikel over je ongelukkig voelen. 

NIET

Niet goed genoeg

Jezelf optrekken aan anderen

Vaak wordt geadviseerd om een rolmodel te zoeken en je daaraan te spiegelen. Hoe verstandig het ook is om met een rolmodel te werken, op het moment dat je een negatief zelfbeeld hebt, ontstaat er een tegengestelde beweging. In plaats van je op te trekken, haal je jezelf naar beneden. Als je niet oppast, ontstaat er zelfs een soort verheerlijking van de ander ten koste van jezelf.

Een voorbeeld

Mijn moeder verloor haar eerste man in de oorlog. Ik was de dochter van haar tweede man. Het ideale huwelijk met mijn vader eindigde in een vechtscheiding en ik zie nog steeds de beelden van een verdrietige moeder. Als kind voelde ik me verantwoordelijk voor het geluk van mijn moeder. Ik deed er alles aan om haar gelukkig te maken. Soms lukte dat en vaak lukte dat ook niet. De onmacht van toen is hetzelfde gevoel, als wat ik nu heb als ik mij tekort voel schieten. 

Ik weet nu dat mijn positieve intentie niet realistisch was en dat ik nooit verantwoordelijk was voor het geluk van mijn moeder. Als ik nu zo’n heftig gevoel van tekort schieten voel, ga ik bij mijn Zelf te rade. Wat zegt mijn Zelf, mijn innerlijke wijsheid, over deze situatie? 

WEL

wat wel werkt

Jezelf zijn

Als je jezelf kunt zijn en blijven, gaat daar een innerlijke kracht vanuit, die ogenblikkelijk vertrouwen schept.

Dit vertrouwen in jezelf (zelfvertrouwen) staat lijnrecht tegenover het gevoel dat je niet goed genoeg bent. 

Dit zelf is totaal iets anders dan je ego. Je ego is het deel in je dat altijd voorop wil lopen, dat gelijk wil krijgen en dat zichzelf opblaast om gezien te worden.

Je authentieke zelf is bescheiden. Het is je innerlijke wijsheid, door sommigen ook wel de Goddelijke Vonk of Zielekracht genoemd. 

NIET

Niet goed genoeg

Willen veranderen

Mensen die constant bezig zijn om zichzelf te veranderen, vinden nooit de rust om zichzelf te zijn. Bovendien is het een illusie te denken dat je jezelf (of anderen) kunt veranderen. 

We kunnen als mens nauwelijks een antwoord formuleren op de filosofische vraag “Wie ben ik?”. We zijn aldoor bezig met “Hoe zou ik willen zijn. Hoe wil ik over komen op een ander?“. 

Niemand kan bijgedragen aan een betere wereld op grond van wie hij had willen zijn of hoe hij zou willen over komen! 

Maar wat je werkelijk bent, heeft te maken met jouw diepere Zelf, met je Ziel. En dat is onveranderlijk – en ook nog onverbeterlijk!

Het gevoel van niet goed genoeg zijn komt voort uit het feit dat je in control wilt zijn. Je denkt dat het beter gaat als jij de touwtjes in handen hebt. Als je erachter komt dat het vervolgens niet precies loopt volgens jouw verwachtingen, dan ontstaat twijfel. Het vergroten van je zelfvertrouwen is geen ‘maniertje’. Het vergt een diepgaande verandering en een andere kijk op jezelf. 

De training blijvend zelfvertrouwen

Een goede manier om je weer goed te voelen over jezelf, is door het volgen van de Online Training Blijvend Zelfvertrouwen. Leer jezelf te respecteren, luister naar wat je ècht wilt – en geloof weer in wat je doet. Zo vind je de kracht weer terug in jezelf!

Frank de Moei

De cursus Blijvend Zelfvertrouwen helpt je om in 12 weken tijd meer zelfvertrouwen te krijgen in je relatie, je werk en bij het behalen van je doelen. De cursus is geschreven door Frank de Moei, professional coach bij Newstart.  Als je de cursus niets vindt, kun je binnen dertig dagen je geld terugvragen. 

Mijn vragen aan jou:

  • Heb je een idee waardoor je negatieve zelfbeeld is ontstaan?
  • Wat heb je tot nu toe gedaan om je zelfvertrouwen te vergroten?
Geef eventueel je reactie hieronder.