Ik vind mijn werk niet leuk!

Je vindt je werk niet leuk meer, maar je vindt jezelf te oud om nog van baan te veranderen. Je durft de zekerheden die je hebt opgebouwd niet op te geven. Wat kun je doen?

Ik neem ontslag

Voor mij zit een vrouw van boven de vijftig, die ik Maria zal noemen.  Haar stem klinkt een beetje opgewonden, met de ondertoon van verontwaardiging, die hoort bij iemand die niet echt gewend is om voor zichzelf op te komen.

Maria werkt in het onderwijs en ze vertelt dat het niet meer leuk is op haar werk. Haar leidinggevende is een jonge man met nauwelijks ervaring als leidinggevende en vrijwel geen kennis van het onderwijs. Volgens Maria volgt hij gewoon de bevelen van de bestuurder op. “Ik voldoe opeens niet meer aan het profiel en krijg taken toegewezen, die niet bij mij passen.” Daarna vertelt Maria dat zij niet de enige is met deze ervaring. Meerdere collega’s zijn het erover eens, maar niemand gaat met de leidinggevende praten. “Het heeft geen enkele zin”, zucht ze tenslotte. “Ik wil daar weg!

Te oud voor ander werk

Iets anders zoeken is niet zo makkelijk als je wat ouder bent. Je leven is inmiddels ingericht op het salaris dat je krijgt. Je ontslag nemen is onverstandig. Het idee dat je al je opgebouwde zekerheden moet opgeven om ergens anders te gaan werken op basis van een tijdelijk contract is niet aantrekkelijk. Als je tussen de vijftig en zestig bent zijn de opgebouwde arbeidsvoorwaarden soms net zo beperkend als een wurgcontract. Met nog enkele jaren tot je pensioen is het af te raden om rare sprongen te maken. Het gevolg is dat veel ouderen ervoor kiezen om het nog een aantal jaren uit te zingen en daarmee schrijven ze zichzelf eigenlijk af!

Niet aan het profiel voldoen

Het verhaal van Maria staat dan ook symbool voor het verhaal van veel vrouwen van boven de vijftig. Opeens lijkt ze – ondanks alle ervaring – niet meer aan het profiel te voldoen. De jongere leidinggevende kan zich niet goed verplaatsen in de wereld van de oudere werkneemster en stelt vast dat ze niet meer naar behoren functioneert. Er wordt van Maria verwacht dat ze een aanvullende HBO opleiding doet, terwijl uit een snelle optelsom blijkt dat het jaar van afstuderen ongeveer gelijk ligt met haar pensioenleeftijd. En Maria neemt het allemaal bloedserieus. Het is voor haar onmogelijk om te relativeren, daarvoor is er te veel gebeurd. Het lukt haar niet om afstand te nemen en na een periode van ziekte ziet ze alleen nog maar de mogelijkheid om er uit te stappen. Volgens haar is dit de enige manier om gelukkig te worden.

Geen kwestie van gelijk, wel van objectiviteit

Het gaat er niet om wie er gelijk heeft. Ik denk dat de ervaringen van Maria net zo legitiem zijn als het beeld dat de leidinggevende van haar heeft. Punt is echter, dat Maria haar leidinggevende niet kan veranderen. De enige persoon op wie zij invloed heeft is op zichzelf en dat is in deze situatie niet zo makkelijk. 

Wat het allemaal nog complexer maakt is dat wij – buitenstaanders – direct klaar staan met onze goedbedoelde adviezen. Het effect is dat Maria zich niet serieus genomen voelt en het gevoel heeft dat zij zich moet verdedigen. Niet alleen ten opzichte van haar leidinggevende, maar ook ten opzichte van haar partner, haar vrienden en vooral ten opzichte van zichzelf.

Het zou helpen als Maria het op zou kunnen brengen om de volgende stappen te nemen:

  1. Een objectief onderzoek van de situatie
  2. Een gedegen zelfonderzoek
  3. Een besluit nemen

Hieronder zal ik de stappen nader uitwerken.

1. Een objectief onderzoek van de situatie

Je werk niet leuk vinden is zo een algemene uitdrukking dat het verstandig is deze te objectiveren. Wat is er werkelijk aan de hand? Wat zijn precies de oorzaken? Hierbij helpt het om een aantal mogelijke redenen op een rijtje te zetten. Voorbeelden hiervan zijn:

  • Je hebt creatieve ideeën en je mag deze niet uitvoeren van je werkgever;
  • Je houdt wel van het soort werk dat je doet, maar niet in deze specifieke situatie;
  • Je bent toe aan iets totaal anders;
  • Je kunt het niet vinden met je leidinggevende;
  • Je moet dingen doen waar je de noodzaak niet van ziet;
  • Je hebt een slecht beoordelingsgesprek gehad;
  • Je hebt ruzie gehad met een collega;
  • Er zijn taken aan je pakket toegevoegd die je niet goed kunt;
  • Je hebt gezondheidsklachten waar je niet aan toe wilt geven;
  • ….

Door objectief situaties en omstandigheden te beschrijven kun je bepalen wat de achterliggende problemen zijn. Het zijn deze objectieve punten die je op weg helpen in het zelfonderzoek

2. Doe een gedegen zelfonderzoek

Een meester in het anders kijken is Byron Katie. Zij beschrijft de vier vragen waarmee je het zelfonderzoek kunt doen in het boekje: Vier vragen die je leven veranderen. Volgens Byron Katie levert de situatie zelf geen stress op, maar wel de gedachten die je hebt over je leven en jouw werkelijkheid.
Het is een verfrissende methode van zelfonderzoek, alhoewel mijn ervaring is, dat het lastig is om deze stappen zonder professionele begeleiding te doen. Maar er is genoeg te lezen in dit boek om je aan de hand mee te nemen. Bovendien kun je op YouTube diverse video’s vinden over haar werkwijze.

Neem een concrete situatie uit het onderzoek van hierboven als uitgangspunt. Als voorproefje neem ik je mee aan de hand van het bovenstaand voorbeeld.

“Ik heb creatieve ideeën en mag deze niet uitvoeren van mijn werkgever.”

Je wordt gevraagd deze stelling te onderzoeken met de volgende twee vragen

  1. Is het waar?
  2. Is het absoluut zeker dat dit 100% waar is?

Byron Katie daagt je uit om het antwoord op beide vragen te beperken tot ja of nee. De stelling is namelijk waar of niet waar.

Je zult de neiging hebben om de eerste vraag direct met ‘ja’ te beantwoorden. ‘Ja, ik heb leuke ideeën, maar ik mag deze niet uitvoeren van mijn werkgever.’ Zo voel je dat immers? Pas als je de vraag herhaalt vanuit het zeker weten, ga je twijfelen. Het klopt wel, maar is het echt absoluut waar? Weet je absoluut zeker je jouw leuke ideeën niet mag uitvoeren? Is dat altijd zo? Probeer dit antwoord in stilte te vinden. Er is geen verkeerd of fout antwoord; het enige goede antwoord is een antwoord van absoluut zeker weten: ja, het is helemaal waar of nee, het is niet helemaal waar.

Pas als je bij dat punt van zeker weten bent aangeland stel je jezelf de volgende vraag:

  1. Ik mag mijn creatieve ideeën nooit uitvoeren van mijn werkgever, wat doe ik als ik geloof, dat het werkelijk waar is?

Wederom probeer je het antwoord in jezelf te vinden. Hoe slaap je als je dit werkelijk gelooft? Hoe ga je naar je werk toe? Wat doe je als je thuiskomt? Hoe reageer je in je gezin? Wie geef je de schuld? Misschien kom je tot de conclusie dat je 24 uur per dag met je werk bezig bent.

  1. Ik mag mijn creatieve ideeën nooit uitvoeren van mijn werkgever, wie zou ik zijn als ik dat NIET geloof?

Nu zie je jezelf op het werk en je probeert je een voorstelling te maken van wie je zou zijn als je het niet zou geloven. Je hebt je bureau, je computer of als je voor de klas staat, dan zie je de kinderen… Je hebt je collega’s. Onderzoek het idee vanuit het standpunt dat je geen geloof hecht aan het idee dat je geen creatieve ideeën mag uitvoeren. Waar kom je dan uit? Wat zou je allemaal doen? Hoe zou je je dan voelen?

Draai het om!

Vervolgens vraagt Byron Katie je om het om te draaien. Voor dit stukje heb je wat relativeringsvermogen nodig. Kijk eerst naar het onderwerp. Maak een nieuwe zin door bijvoorbeeld het onderwerp om te draaien. Dan krijg je “Mijn werkgever mag zijn creatieve ideeën nooit uitvoeren van mij”.
Nu moet je in alle eerlijkheid proberen of je voorbeelden van deze situatie kunt vinden. Is je leidinggevende ooit met een idee gekomen dat jij belachelijk vond? Het is een hele uitdaging, maar probeer drie situaties te vinden waarin dit het geval was. De situatie kan variëren van de inhoud van een studiedag tot en met het feit dat iedereen moest overwerken omdat een achterstand weg te werken. Ik kan me zomaar een paar voorvallen herinneren uit mijn eigen leven, waarbij ik het idee van mijn werkgever ronduit belachelijk vond.

Hetzelfde doe je met een andere omdraaiing. Ik mag mijn creatieve ideeën nooit uitvoeren van mijzelf. Probeer ook hier situaties bij te bedenken. Bijvoorbeeld dat je een leuk idee al bij voorbaat niet inbrengt omdat je ervan uitgaat dat er toch niet naar je wordt geluisterd.

De bedoeling van deze omdraaiingen is dat je je aanvankelijke stelling gaat relativeren. Aanvankelijk ben je boos op je werkgever, die jou belemmert. Vervolgens zie je in dat je zelf soms ook dat gedrag vertoont en dat je jezelf in de weg staat. Afhankelijk van de wijze waarop je het zelfonderzoek serieus neemt, ontdek je dat er nuances zijn die je nog niet had gezien.

Bij Byron Katie gaat het nooit om de schuldvraag. Het gaat erom dat je je bewust bent van je eigen gedachten. Kun je iets aan je eigen manier van kijken of je manier van denken veranderen, zodat er ook iets op je werk verandert?

Voor de verdere uitwerking verwijs ik naar het eerder genoemde boek, Vier vragen die je leven veranderen.

Wil je het allemaal eerst eens op een video bekijken dan kan ik je onderstaande Engelstalige video van Byron Katie aanbevelen.

Video afspelen

Een besluit nemen

Als je de situatie hebt kunnen relativeren, is het tijd om een besluit te nemen. Kom in beweging en stop met jezelf een slachtoffer te voelen van je omstandigheden. Neem jezelf en je gevoel serieus en pak de verantwoordelijkheid voor je eigen welzijn. Hierbij kunnen de volgende punten helpen:

  • Vertel aan anderen hoe je die verantwoordelijkheid voor je eigen welzijn vorm wilt geven. Door je ideeën te delen wordt het steeds concreter voor je. Bovendien kunnen anderen vaak met goede adviezen komen of je in contact brengen met mogelijke andere werkgevers.
  • Neem een weloverwogen risico. Als je leerkracht bent dan heb je de tijd mee. Op dit moment is er een enorme behoefte aan goede leerkrachten, dus ben je er zeker van dat je wel ergens een baan kunt vinden. Desnoods begin je met invallen.
  • Wees flexibel. Als je besluit van baan te veranderen dan kan flexibiliteit je aantrekkelijk maken voor je nieuwe werkgever. Door akkoord te gaan met een tijdelijke aanstelling of te werken via een uitzendbureau kan de andere werkgever zijn risico beperken. Ondertussen kun jij je kwaliteit laten zien. Overigens kun je deze flexibele inzet ook tonen bij je huidige werkgever, mocht je besluiten om niet weg te gaan.
  • Vertrouw op jezelf. Ook een volgende baan kan tegenvallen. Schiet dan niet in de twijfel over jouw capaciteiten, maar onderzoek (bijvoorbeeld volgens de methode van Byron Katie) wat jouw rol is. 
  • Neem het allemaal niet te persoonlijk. Dit laatste zal je als vijftig plusser steeds gemakkelijker afgaan. Relativeren is een deugd die je ontwikkelt naarmate je ouder wordt en het is een heerlijke eigenschap om afstand te nemen van een moeilijke of vervelende situatie.

Wat levert het op?

Door de situatie grondig te onderzoeken, kun je tot de conclusie komen dat er veel aspecten in je werk zijn die je wel leuk vindt. Het negatieve gevoel is dan gevolg van het vergroten van één of twee vervelende gebeurtenissen die plaats hebben gevonden. Als je die gebeurtenissen kunt isoleren en terugbrengen tot normale proporties dan blijkt misschien dat je wél leuk werk hebt!

Zelfonderzoek helpt je te voorkomen dat een rigoureuze stelling als “ik vind mijn werk niet leuk” gaat overheersen in je hoofd. Het voorkomt dat het een waarheid wordt waar niets meer aan te veranderen is. De simpele vragen van Byron Katie “Is het waar; is het werkelijk waar?” helpen om te relativeren en het minder persoonlijk te maken. Pas als je de stelling in twijfel durft te trekken is er ruimte voor lucht en licht. Het boek Vier vragen die je leven veranderen helpt je op weg om dit zelfonderzoek uit te voeren. 

Door zelfonderzoek en een actieve opstelling voorkom je dat je in een slachtofferrol kruipt. Vaak weerhoudt de angst voor verandering je van het terugpakken van de regie. Als je de rol van slachtoffer kunt voorkomen, geeft dit zelfvertrouwen en kun je weloverwogen besluiten nemen. Misschien ontdek je, dat het altijd een vorm van angst is geweest, die je belemmerde om in beweging te komen. Als je daar meer over wilt lezen kun je hier terecht.

Voorkom terugval

De belangrijkste manier om terugval te voorkomen is om in gesprek te blijven. Benut hiervoor je familie, je vrienden of je collega’s. Je kunt een goede coach zoeken om de situatie met jou te onderzoeken. Als je écht lef hebt, stap je op je werkgever af en vertel je wat je bezighoudt. Vraag of je werkgever een coach wil vergoeden in het kader van de duurzame inzetbaarheid. Wees actief en creatief.

Als je de regie naar je toetrekt, kun je uit de slachtofferrol blijven en vol vertrouwen naar de toekomst kijken.

Vind jij je werk nog wel leuk?

Ik ben benieuwd hoe jouw relatie met je werk is.

  • Vind jij je werk leuk?
  • Welke dingen vind je fijn aan je werk?
  • Wat zou je anders willen zien?
  • Heb jij tips voor vrouwen van boven de vijftig die hun werk niet leuk meer vinden?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Recente artikelen

vergeving

Vergeving, hoe doe je dat?

Mensen kunnen je zo kwetsen dat de pijn niet over gaat. Hoe vergeef je anderen? Hoe vergeef je jezelf? Is vergeven loslaten of moet je proberen het gewoon te vergeten? Waarom is vergeven eigenlijk belangrijk?

Lees verder »