Ouderen vaker betrokken bij ongelukken met elektrische fiets

Een paar jaar geleden heb ik gekozen voor een elektrische fiets om in beweging te blijven. Nu lees ik dat met name vrouwen van vijftig jaar en ouder de meeste ongelukken veroorzaken. Hoe zit dat? 

Waarom meer ongelukken met de elektrische fiets?

De belangrijkste reden is dat de fiets sneller en zwaarder is dan andere fietsen. De snelheid heeft effect op het anticiperen, zowel van de berijder als van de andere weggebruikers. De remweg is – afhankelijk van de snelheid – langer. Bij het opstappen en afstappen kan het gewicht van de fiets een rol spelen.

Vooral ouderen veroorzaken ongelukken

Zeker vanaf de leeftijd van 50 jaar zijn vrouwen op elektrische fietsen vaker betrokken bij ongevallen, stelde de fietsersbond in 2018. Op dat moment was dit ook de grootste groep berijders van elektrische fietsen. Inmiddels is de verkoop van elektrische fietsen enorm gestegen en is de relatie met deze groep gelukkig minder evident. 

Helaas zijn senioren nog steeds vaak betrokken bij fietsongelukken. Het SWOV schrijft: Vanaf 75 jaar en ouder loopt het ongevalsrisico voor fietsers op elektrische fietsen beduidend sterker op dan dat van fietsers op gewone fietsen (Fietsberaad, 2013).

Het is verstandig om de meest gevaarlijke situaties voor de (elektrische) fiets te onderkennen, zodat je daarop kunt anticiperen. Inmiddels heb ik duizenden kilometers fietservaring in het binnen- en buitenland op een elektrische fiets, waardoor ik dit soort situaties goed kan inschatten. Mocht je die ervaring niet hebben en van plan zijn de overstap te maken naar een E-bike, dan zou je een training van de fietsersbond kunnen overwegen.

Top tien gevaarlijkste situaties met een elektrische fiets

De top tien gevaarlijkste situaties zijn: 

  1. Rotondes
  2. Inhalen
  3. Slecht wegdek
  4. Een zonnebril
  5. Slecht weer
  6. Regenkleding
  7. Met iets anders bezig zijn
  8. Langere remweg
  9. Zwaardere fiets
  10. Bergen en heuvels

1. Rotondes

Fietsers hebben op een rotonde voorrang op het afslaand verkeer en als de automobilist onvoldoende oplet dan ben je de klos.  Bovendien zijn rotondes vaak tweerichtingsverkeer voor fietsers en dat verwacht men niet altijd. Ook de verkeersregels op een rotonde zijn niet altijd duidelijk en overal gelijk. Soms heeft rechts voorrang, soms het verkeer dat al op de rotonde rijdt.

Omdat je als fietser altijd kwetsbaar bent gaat het hier niet om je recht, maar om je gezond verstand. Kijk dus goed uit op rotondes en let op of de mensen je hebben gezien. Veilig verkeer raadt aan om – indien mogelijk – even oogcontact te maken.

2. Inhalen op fietspaden

Als e-biker ben je gewend dat je iedereen vrij makkelijk kunt passeren. Soms vergeet je wel eens dat er op het fietspad nog snellere gebruikers zijn. Mensen op racefietsen gaan echt harder dan 25 km per uur. 
Het kan dus voorkomen dat je een fietser inhaalt, terwijl je zelf al ingehaald wordt. Het is daarom belangrijk om even over de schouder te kijken of je in kunt halen.

Mocht je niet zo lenig meer zijn, dan is het verstandig om een spiegeltje op je stuur te (laten) bevestigen. Dat mensen op elektrische fietsen voor irritatie kunnen zorgen blijkt wel uit onderstaand artikel. 

Wielrenner uit Leersum rijdt maandenlang expres e-bikers omver

31 mei 2019

Een 29-jarige man uit Leersum is aangehouden omdat hij de afgelopen maanden meerdere mensen op een elektrische fiets bewust omver zou hebben gereden.
Hij snelde er na de aanrijdingen op zijn racefiets vandoor, zonder zich om zijn slachtoffers te bekommeren, meldt de politie. Alle incidenten deden zich voor in de buurt van Zeist.
De meest recente aanrijding was tien dagen geleden. Toen was een 53-jarige e-biker uit Driebergen zijn slachtoffer. Deze man viel en brak een sleutelbeen. De dader reed door en verdween spoorloos. 

Na politieonderzoek werd de man aangehouden. De Leersummer wordt verdacht van zware mishandeling. Waarom hij de mensen bewust aanreed, is nog niet duidelijk.

RTL Nieuws / ANP

2. Slecht wegdek

Bij 6% van de eenzijdige ongevallen speelt een slecht wegdek een rol (SWOV). Anticiperen is van groot belang op een elektrische fiets. Door je extra snelheid kan een obstakel (tak, kuil, sleuf, putdeksel) op de weg je onverwacht verrassen. 

Ook is het van belang dat je oplet als er grint of los zand op de weg ligt. Met name zand kan de weg erg glad maken. In Frankrijk gooit men bij wegwerkzaamheden vaak los grint over het nog warme asfalt. Dat is niet alleen vervelend voor je banden, maar het kan ronduit gevaarlijk zijn als je teveel vaart hebt. 

4. Een zonnebril

Ik draag eigenlijk nooit een zonnebril op de fiets. Het verschil tussen zon en schaduw is door de snel wisselende lichtomstandigheden niet prettig. Ik kan dan onvoldoende details onderscheiden en ervaar dit als bijzonder onveilig. 

Aan de andere kant vind ik het fietsen zonder bril ook heel vervelend. Ik heb lenzen en kan veel last hebben van stof of kleine vliegjes. Mijn voorkeur gaat uit naar een fietsbril met neutrale glazen of – als het bewolkt of mistig is – gele glazen.

5. Slecht weer

Slecht weer op de fiets is nooit prettig. Een nat wegdek is een glad wegdek. Natuurlijk is de zichtbaarheid minder, maar je ziet zelf ook minder. Als je een bril draagt heb je last van het beslaan van de glazen en de regendruppels. Bovendien heb je met slecht weer de neiging om je schouders op te trekken en met je hoofd naar beneden te fietsen, waardoor je minder goed anticipeert.

Veiligheid als het regent

6. Regenkleding

Ik heb een fietsponcho en vind dat prettig als het plotseling begint te regenen. Je trekt het snel over je hoofd, het ventileert en je blijft redelijk droog. Toch ben ik vaak te veel met de poncho bezig. Water verzamelt zich tussen mijn lichaam en het stuur en voordat ik het weet ben ik dat aan het leegschudden en let ik onvoldoende op de weg. Als je snel fietst kan een poncho behoorlijk wapperen.

Een capuchon hoort natuurlijk bij een regenjas. Op een fiets zorgt een capuchon echter voor minder zicht (je moet je hoofd echt goed draaien om om je heen te kijken) en je hoort minder. Ik fiets het liefst zonder capuchon.

7. Met iets anders bezig zijn

Het gebruik van alle mobiele en elektronische apparaten is vanaf juli 2019 verboden. Geen overbodige maatregel als je hoort hoeveel ongelukken gebeuren door het appen of bellen op de fiets. 

Nu moet ik zeggen dat ik mij hier nooit schuldig aan heb gemaakt, maar ik heb op langere tochten wel een GPS of telefoon op mijn stuur gemonteerd. Het is heel verleidelijk om de instellingen tijdens het fietsen te bekijken, bijvoorbeeld voor de afstand, de gemiddelde snelheid of de hoogte, als je in de bergen fietst. 

Maar ook de normale display op de fiets kan je afleiden. Het beste is dan ook om voor vertrek te bedenken welke informatie je tijdens de tocht wilt zien; de tijd, de afstand of je snelheid. 

8. Langere remweg

Houd er rekening mee dat je remweg langer is omdat je sneller rijdt en je fiets zwaarder is. Ik merk het elke keer als ik plotseling moet remmen. 

9. Gewicht van fiets

Volgens deskundigen is het gewicht van de elektrische fiets sowieso één van de grootste redenen waarom senioren vaker een ongeluk hebben of veroorzaken. Meestal zijn dit eenzijdige ongevallen omdat mensen eerder hun evenwicht verliezen of de fiets niet beheersen.

In onoverzichtelijke situaties, waar je bijvoorbeeld vaak moet stoppen en afstappen, is het van belang om je goed bewust te zijn van het feit dat je elektrische fiets ruim negen kilo zwaarder is dan een normale fiets. In het algemeen is dit geen probleem, maar als je fiets bijvoorbeeld aan het kantelen is, dan kan het tegenhouden aan de zware kant zijn. 

10. Bergen en heuvels

Ik heb mijn elektrische fiets gekocht omdat ik wilde fietsen als ik op vakantie ging. Dat betekent dat ik regelmatig te maken heb met bergen en heuvels. 

Rijden in de bergen is natuurlijk altijd goed opletten. Voor mij zijn echte leerpunten om bij het opstappen tegen een heuvel op te controleren of ik de fiets heb aangezet. Dit klinkt erg onnozel, maar het is me overkomen dat ik na het kopen van een broodje wilde wegrijden zonder ondersteuning. Niet alleen stond ik stil op de pedalen, maar het gewicht van de fiets maakte de situatie er niet beter op. Het werd een val in slow motion!

Erop letten dat je in de juiste versnelling staat is ook van belang. De ondersteuning vangt dit wel enigszins op, maar als je tegen een heuvel op moet optrekken in een zware versnelling dan moet je erg hard werken.

Afdalen kent zijn eigen uitdagingen, maar dat heeft niets meer met een elektrische fiets te maken. In zoverre, het gewicht van de fiets opgeteld met mijn eigen gewicht, maakt dat ik wat zwaarder ben dan mijn fietsmaatje en bergafwaarts dan ook meer snelheid kan maken. Ik probeer mijn snelheid altijd onder de 40 km te houden. Maar dat betekent wel veel remmen. In geval van een fiets met remblokjes is het dan ook zaak om deze regelmatig te controleren.

Fietsen in het buitenland

Let sowieso goed op als je in het buitenland fietst. Automobilisten zijn vaak minder fietsen gewend en de regels om fietsers te beschermen zijn niet altijd reëel. Zo moet een automobilist in Frankrijk 1,5 meter afstand houden als hij een fiets inhaalt en dat is op smalle weggetjes onmogelijk.

In steden wordt er al helemaal geen rekening gehouden met fietsers. Als er al fietspaden zijn dan worden die vaak als parkeerplaats gebruikt. 

Kortom, beperk je snelheid als je door steden in het buitenland fietst en probeer niet overal tussendoor te glippen. Dit roept niet alleen ergernis op, maar is ook een bron van onveiligheid.

Tips

Even wat tips op een rijtje:

  • Rijd in steden zo veel mogelijk in de eco stand (minste ondersteuning). Dit voelt het meeste als het rijden op een normale fiets, terwijl je toch lichter trapt;
  • Zorg ervoor dat je goed kunt horen; het dragen van oortjes of een capuchon maakt dat je minder ‘oor’ hebt voor je omgeving. Luisteren geeft je vaak net een beetje extra informatie over het verkeer om je heen;
  • Het dragen van een fietshelm is niet verplicht, maar wel verstandig;
  • Voordat je opstapt even de voorkeuren op je display, GPS of telefoon instellen zodat je dat niet hoeft te doen tijdens het fietsen;
  • Voordat je opstapt controleren of de ondersteuning aanstaat;
  • Voordat je afstapt even terugschakelen, zodat je minder kracht hoeft te zetten bij het opstappen. Mocht je dat vergeten zijn, zet je fiets dan op maximale ondersteuning om direct vaart te kunnen maken. Minder goed voor de fiets en de batterij, maar wel prettiger voor jou;
  • Draag een goede fietsbril met de kleur glazen die het beste past bij de omstandigheden;
  • Als je met bagage rijdt, zorg dan voor een goede gewichtsverdeling.

Mijn vragen aan jou:

  • Waarvoor gebruik jij je elektrische fiets?
  • Heb je nog tips en aanvullingen die te maken hebben met veiligheid?

Een reactie plaatsen

Recente artikelen

vergeving

Vergeving, hoe doe je dat?

Mensen kunnen je zo kwetsen dat de pijn niet over gaat. Hoe vergeef je anderen? Hoe vergeef je jezelf? Is vergeven loslaten of moet je proberen het gewoon te vergeten? Waarom is vergeven eigenlijk belangrijk?

Lees verder »