Wat doe je als angst je belemmert om in beweging te komen?

Als we aan iets nieuws beginnen dan kennen we allemaal wel dat vervelende en negatieve stemmetje dat ons probeert tegen te houden. Is dat een reële of een meer fictieve angst? Hoe ga je hiermee om?

Dit stemmetje wil je overtuigen van het feit dat je niet buiten je comfort zone hoeft te treden. Het is de stem van de angst, die feilloos in staat is om precies die dingen te benoemen waardoor jij je onzeker gaat voelen. Het wakkert de twijfel aan en dat gebeurt op een listige manier. Omdat dit stemmetje door jouw eigen ego wordt gevoed lijkt het geloofwaardig en komt het met argumenten waar jij het meest gevoelig voor bent. Voordat je het weet lijken deze argumenten verstandig of wijs en weerhouden ze je om een volgende stap te nemen.

Bang om fouten te maken?

De stem van het ego zal je willen behoeden voor het maken van fouten. We hebben geleerd dat het leren van fouten meestal een pijnlijke weg is. Helaas is ons schoolsysteem zo ingericht dat het maken van fouten nauwelijks wordt getolereerd en zeker niet wordt gewaardeerd. Fouten worden bestraft met rode strepen en lage cijfers. Hierdoor zijn we zo geprogrammeerd dat we fouten maken uit de weg gaan en het liefste direct met de juiste antwoorden komen. Gelukkig is er tegenwoordig meer tijd en aandacht voor het ontdekkend leren, waarbij het maken van fouten een onderdeel is van het leerproces. We leren immers het meest van onze fouten. Wie geen fouten maakt, maakt meestal niets.

Bang om te mislukken?

Een fout is lastig te voorspellen. Het is abstract en subjectief. We relateren een fout aan het niet halen van een doelstelling; we zien het als een mislukking. Hoe diep dit zit kunnen we illustreren aan het woord zonde. In de bijbel wordt hiervoor het woord harmatia gebruikt. Harmatia betekent letterlijk je doel missen en in figuurlijke zin heeft het de betekenis van je vergissen. Als je doel missen of je vergissen wordt gezien als een zonde, dan is dat iets wat we koste wat het kost willen voorkomen. Of je nu wel of niet christelijk bent, het niet willen ‘zondigen‘ zit diepgeworteld in je genen.

Angst en succes

Ook een succesvol mens kent angst. Angst loopt met je mee als je grote dingen wilt bereiken. Het is onderdeel van de weg naar succes. Je kunt bang zijn dat je op een zeker moment door de mand valt. Stel je voor dat de ander ontdekt dat je helemaal niet zo goed bent. Het is de angst voor tekort schieten, niet goed genoeg zijn. Veel succesvolle mensen hebben hier last van, maar ze laten zich hierdoor niet weerhouden. Sterker nog, als je dit soort angsten uit de weg gaat, blijf je stilstaan. Het is beter om de angst te herkennen en te overwinnen.

Omgaan met angst

Het is niet verkeerd om je angst te onderzoeken. Soms is je angst wel degelijk reëel. Als je overweegt om ontslag te nemen, is de realiteit dat je geen vast inkomen meer hebt. Dat is geen vage angst, maar een angst waar je aandacht aan moet besteden. Zeker als je een gezin moet onderhouden, is het belangrijk om risico’s en mogelijkheden af te wegen. Achter deze vorm van angst zit een vorm van wijsheid.

De angst dat je dichtklapt als je een lezing moet houden is minder reëel. Het zou kunnen gebeuren, maar voor hetzelfde geld spreek je de sterren van de hemel. De angst dat mensen je uitlachen als je jouw zelfgemaakte haarbanden wilt verkopen is ook niet reëel. Ook hiervoor geldt dat het mógelijk is, maar het tegenovergestelde is ook aannemelijk.

Met de tweede vorm van angst kun je leren omgaan. Vaak is het voldoende om in te zien dat het geen reële angst is. Deze angsten kun je overwinnen en van overwinningen wordt je sterker

Angst overwinnen

Om je (irreële) angst te overwinnen kun je drie dingen doen:

1. Sta jezelf toe het één keer te doen

Doen is de beste remedie om je angst te overwinnen. Als je het niet hebt geprobeerd, weet je niet of je iets wel of niet kunt. Zeg één keer ‘ja’ tegen een uitdaging waar je normaliter over wilt nadenken of waarvan je denkt dat je het niet zou kunnen. Neem een voorbeeld aan Pipi Langkous en geef jezelf een kans. Als na die eerste keer blijkt dat je het écht niet kunt, dan weet je het tenminste zeker. 

pipi langkous nooit gedaan

2. Wees minder perfectionistisch

Ik kom vaak mensen tegen die toegeven dat ze te perfectionistisch zijn om een volgende stap te zetten. Een perfectionist is iemand die geen fouten durft te maken en zichzelf daarmee klem zet. Daarmee is perfectionisme de grootste boosdoener.

Het is niet verkeerd om de lat voor jezelf hoog te leggen, maar als je hem zo hoog legt dat je er niet meer overheen kunt springen, moet je het niet vreemd vinden dat je hem eraf tikt.

En laten we eerlijk zijn, wat is daar erg aan? Stel je eisen iets bij. Erken dat je het nog niet eerder hebt gedaan. Daar is niets mis mee en je eerlijkheid wordt in het algemeen meer gewaardeerd dan onterechte bravoure. Verlaag de lat, zodat je de sprong in ieder geval kunt maken.

3. Denk positief over de uitkomst

Het stemmetje waarover ik hierboven schreef doet niet anders dan negatieve affirmaties geven. Een affirmatie is een bevestiging die zich door herhaling in je leven gaat manifesteren.  Het is gebaseerd op het principe dat je hersenen geloven wat ze vaak zien of horen.  

Tegenover jouw angsten staan momenten van moed. Waarom zou je je aandacht niet verplaatsen van onvermogen naar lef? Het belangrijkste is dat je op een positieve manier over de uitkomst denkt. De kans dat je een black-out tijdens een lezing krijgt, is veel groter als je daar vooraf allerlei beelden van hebt gemaakt. Wanneer dat soort beelden door je hoofd spoken, richt je dan op een adequate manier van oplossen: maak het bespreekbaar of los het op in de vorm van een grap. 

Angst loslaten

Als je in staat bent je angst te overwinnen, kun je deze ook loslaten. Loslaten betekent dat je er geen waarde meer aan hecht. Je laat je acties niet meer bepalen door je irreële angsten.

Ik vind het mooi om iedere dag te beginnen met een gebed aan God: “Wat wilt U dat ik doe?”

Hoe mooi is het als je het stuur van je leven uit handen durft te geven aan God en Hem laat bepalen welke route je volgt. Daar is moed voor nodig en een groot vertrouwen. Vanuit dit vertrouwen kun je de angst loslaten, omdat je weet dat God je vasthoudt. De route die je dan volgt, is prachtig verwoord door Marianne Williamson in haar gedicht over onze diepste angst.

Marianne Williamson

Onderstaand gedicht van Marianne Williamsen werd door Nelson Mandela geciteerd, toen hij als president van Zuid-Afrika werd geïnaugureerd. Het gedicht is gebaseerd op het boek Een Cursus in Wonderen. Het getuigt van diepe wijsheid.

Onze diepste angst is niet dat we ontoereikend zijn.
Onze diepste angst is dat we oneindig machtig zijn.
Het is ons licht, niet onze duisternis,
Waar we het aller bangst voor zijn. 

We vragen ons af: Wie ben ik dat ik briljant buitengewoon aantrekkelijk, getalenteerd en geweldig zou zijn? 

Maar waarom eigenlijk niet?
Je bent toch een kind van God?
Dat je je kleiner voordoet dan je bent
Komt de wereld niet ten goede.

Er is niets verheffends aan je kleiner voor te doen dan je bent,
Opdat de mensen om je heen zich vooral niet onzeker gaan voelen.
Wij zijn geboren om de luister van God uit te dragen die in ons woont.
Niet in slechts enkelen van ons, maar in ons allemaal.

Als wij ons licht laten schijnen, geven we anderen
Onbewust toestemming dat ook te doen.
Als wij bevrijd zijn van onze angst,
Bevrijd onze aanwezigheid automatisch anderen.

Angst als een verstandige raadgever of als een excuus om in actie te komen?

Angst is niet altijd verkeerd. We kennen de intuïtieve angst, die soms zo sterk is dat het mensen weerhoudt om in een vliegtuig te stappen. Als dit vliegtuig vervolgens neerstort, blijkt deze angst een goede raadgever te zijn.

Vliegangst in het algemeen is geen reële raadgever. Eraan toegeven betekent dat je veel landen in de wereld niet kunt bezoeken. Het zou fijn zijn als je deze angst, al dan niet met behulp van een professional, zou kunnen overwinnen.

Angst als wijze raadgever gaat vaak niet over jezelf, maar over de omstandigheden:
De tijd die niet rijp is, het huis dat niet geschikt is, het geld dat je nodig hebt om te investeren, maar dat er niet is. Vaak zijn dit problemen die je eerst het hoofd moet bieden voordat je de volgende stap kunt maken.

Hoe kun je onderscheiden of je angst een wijze raadgever is, of dat het een angst is, die je weerhoudt om uit je comfort zone te treden? Laat me je een vragenlijst sturen om je te helpen dit onderscheid te maken.

Welke angst houdt jou tegen?

Angst is niet iets waarvoor we ons hoeven te schamen. We kunnen hoogstens zeggen dat het niet altijd reëel is en dat het ons in de weg kan staan. 

  • Welke wens of wensen zou jij willen realiseren?
  • Wat belemmert je om die stap te zetten?
  • Heb je advies voor mensen die zich laten weerhouden door irreële angsten?

Een reactie plaatsen

Recente artikelen